"Hollanda'da ekonomik krizden çıkış için tasarruf şart"

İki sene önce içine girdiği ekonomik krizden bir türlü çıkamayan Hollanda, hükümet tarafından görevlendirilen üst düzey memurların hazırladığı tavsiye raporunda mutlak suretle tasarruf yapılması gerektiği vurgulandı. Bütçe açığının kapatılması için acı reçetenin zaruri olduğuna temas eden memurlar; başta eğitim, sağlık ve işsizlik ödeneği olmak üzere çocuk paraları, ev kredilerine verilen faiz indirimi ve sosyal devlet anlayışı çerçevesinde verilen ödenekler gibi konularda bir dizi kısıtlama yapılması gerektiğine işaret etti. 9 Haziran erken genel seçimlerinden sonra iş başına gelecek hükümetin ilk sene 18 milyar Euro tasarruf yapması gerektiğinin altı çizilen raporda, ikinci sene ise tasarruf miktarının 11 milyar olacağı belirtildi.

Ekonomik krize ilişkin geçen eylül ayında bir dizi karar alan hükümet, bütçe açığının kapatılması için yaklaşık 30 milyar Euro'luk bir kaynağa ihtiyaç duyulduğunu belirterek bunun için yapılacak tasarruflar konusunda bir rapor hazırlanmasına karar vermişti. 20 üst düzey memurdan oluşan grup, yaklaşık beş aydır bütçeye ek kaynak getirici önlemler üzerinde çalışıyordu.

"AİLE DOKTORLARINA HER GİDİŞ İÇİN 5 EURO ÖDENSİN, OKUL ÜCRETLERİ İKİ KATINA ÇIKARILSIN"

Hazırlanan tavsiye raporunda, yapılacak tasarruflar beş ana başlık altında sıralanmış durumda. Bunların en başta geleni sağlık alanıyla ilgili. Sağlık sigortalarında değişikliklerin yapılması gerektiği üzerinde duran memurlar, vatandaşlardan aile doktoruna her gidişlerinde 5 Euro alınması yönünde tavsiyede bulundu. Bunun yanı sıra yaşlı ve özürlülere verilen imkânlarda da bazı kısıtlamalar yapılabileceğini belirtile memurlar, bunların hayata geçirilmesi halinde sadece sağlık alanında 4 milyar Euro'luk ek kaynağın oluşacağı görüşünde.

Kaynak oluşturucu diğer bir alan da eğitim. Buna göre yüksek dereceli orta eğitim üniversiteye hazırlık liselerinde eğitim süresi bir yıl azaltılabilir. Öğrencilerin toplu taşıma araçlarından ücretsiz yararlanmalarının kaldırılması gerektiğine dikkat çekilen raporda, ayrıca okul ücretlerinin iki katına çıkarılması, bazı ders saatlerinin azaltılması ve sınıflardaki öğrenci sayısının artırılması da öneriliyor. Raporda, eğitim alanına ilişkin bu önemlerin hayata geçirilmesi halinde 4 milyar Euro'luk bir kaynağın elde edileceğine yer veriliyor.

Emlak sektörüne dönük önlemler içinde en dikkat çekici olanı ise, ev kredileri için vatandaşlara ödenen faiz indirimine son verilmesi. Yıllardır tartışılan faiz indirimlerinin durdurulmasını isteyen memurlar, bunun yanı sıra işlek yerlerdeki kiraların da artırılmasından yana. Hesaplamalara göre bu sektörden bütçeye ek olarak yaklaşık 5 milyar Euro aktarılabilir.

Sosyal ödeneklere ilişkin tavsiyelerde de bulunan üst düzey memurlar, işsizlik ödeneğinin maksimum bir yılla sınırlandırılması, çocuk bakım paralarında kısıtlamaya gidilmesi ve asgari ücretin düşürülmesi karşılığında ise 4 milyar Euro'nun elde edileceğini öne sürdüler. Devletin küçülmesi gerektiğinin altı çizilen raporda, bu bağlamda memur sayılarının ve bazı yönetim kademelerinin azaltılabileceğine temas edildi. Bu tasarruflar da yaklaşık 4 milyar Euro getirecek.

HÜKÜMET VE MUHALEFETTEN FARKLI BAKIŞ

Tavsiye raporunun açıklanmasından sonra bir değerlendirmede bulunan Başbakan Jan Peter Balkenende, ekonomideki krizin kendiliğinden geçmeyeceğine, bunun için bazı önlemlerin alınması gerektiğine işaret ederek, tasarruf yapma zorunluluğu üzerinde durdu. Maliye Bakanı Jan Kees de Jager da bütçe açığındaki deliğin kapatılmaması halinde bunun her geçen gün büyüyeceğini ve ileride daha büyük sıkıntılar doğuracağını kaydetti. Rapora mesafeli yaklaşan muhalefet partileriyse, tasarruf yapılması konusunda hemfikir olmakla birlikte memurların hazırladığı önerilerin bazılarına karşı çıktı.

Tavsiye raporunda dile getirilen önerilerin hayata geçirilmesinin ülkede ayrışmaya yol açacağını belirten sendikalarsa, özellikle asgari ücretlerde kısıtlama ve işsizlik ödeneklerinin daraltılması gibi sosyal devlete ters uygulamalara karşı olduğunu savundu.